Nuôi cấy vi sinh (hay còn gọi là nuôi cấy bùn hoạt tính, khởi động hệ vi sinh) là bước quan trọng nhất trong hệ thống xử lý nước thải bằng phương pháp sinh học (hiếu khí, kỵ khí, thiếu khí). Đây là quá trình giúp vi sinh vật phát triển mạnh mẽ, tạo thành quần thể bùn hoạt tính có khả năng phân hủy hiệu quả các chất ô nhiễm như BOD, COD, nitơ, photpho, TSS…
Nếu không nuôi cấy tốt, hệ thống sẽ mất nhiều tháng để ổn định, hiệu suất xử lý thấp, thậm chí vi sinh chết hàng loạt dẫn đến nước thải không đạt chuẩn xả thải. Cùng tìm hiểu về quá trình nuôi cấy vi sinh xử lý nước thải với nội dung bài viết sau:
Các điều kiện môi trường cần thiết để vi sinh xử lý nước thải phát triển tốt
- Nhiệt độ: 25–37°C (tốt nhất khoảng 30–35°C).
- pH: 6.5–8.0 (lý tưởng 6.8–7.5). Nếu pH thấp do axit hữu cơ, cần bổ sung kiềm (NaOH, Ca(OH)₂).
- Oxy hòa tan (DO):
- Bể hiếu khí: 2–4 mg/L (thường duy trì ≥2 mg/L).
- Bể kỵ khí: gần 0 mg/L.
- Chất dinh dưỡng: Tỷ lệ BOD:N:P ≈ 100:5:1 (hoặc COD:N:P ≈ 200–350:5:1). Nếu thiếu N hoặc P, bổ sung urê, DAP.
- Độ đục và chất ức chế: Tránh kim loại nặng, chất độc, dầu mỡ quá cao ban đầu.
Hai cách nuôi cấy vi sinh phổ biến
- Sử dụng bùn hoạt tính từ hệ thống khác (cách truyền thống, tiết kiệm chi phí nhưng rủi ro cao hơn).
- Sử dụng men vi sinh công nghiệp (vi sinh đặc chủng dạng bột/lỏng, nhanh ổn định hơn, phổ biến hiện nay).
Quy trình nuôi cấy vi sinh xử lý nước thải điển hình (cho hệ thống mới hoặc khởi động lại)
Dựa trên thực tế nuôi cấy từ các đơn vị xử lý nước thải uy tín (thường kéo dài 15–30 ngày tùy tải lượng).
Bước 1: Chuẩn bị
- Vệ sinh bể, kiểm tra thiết bị (máy thổi khí, bơm, hệ thống tuần hoàn).
- Tính toán liều lượng:
- Với men vi sinh: Thường 2–10 ppm/ngày (tương đương 2–10 g/m³/ngày), phổ biến 3–5 ppm. Thời gian nuôi liên tục 15–20 ngày.
- Công thức ví dụ: A = (m × V) / 1000 (A: kg vi sinh/ngày; m: liều ppm; V: thể tích bể m³).
- Với bùn hoạt tính: Bổ sung 10–15% nồng độ bùn mục tiêu (thường 2000–4000 mg/L cho hiếu khí).
- Chuẩn bị nguồn dinh dưỡng (nước thải pha loãng hoặc bổ sung đường, urê nếu cần).
Bước 2: Khởi động bể (thường bắt đầu từ bể hiếu khí hoặc SBR/Aerotank)
- Ngày 1–3:
- Cho 30–50% thể tích bể bằng nước sạch + nước thải pha loãng (hoặc 100% nước thải nếu tải thấp).
- Bổ sung bùn vi sinh/men vi sinh theo liều.
- Bật sục khí liên tục (DO 2–4 mg/L).
- Theo dõi: pH, DO, nhiệt độ, SV30 (thể tích lắng 30 phút), MLSS.
- Ngày 4–7:
- Tăng dần lưu lượng nước thải (từ 20–30% → 50–70% lưu lượng thiết kế).
- Tiếp tục bổ sung men vi sinh hàng ngày.
- Kiểm tra bùn: Nếu bùn lắng tốt (SV30 < 30–40%), màu nâu nhạt → phát triển tốt.
- Ngày 8–20:
- Đưa lên 100% lưu lượng thiết kế.
- Giảm dần liều men vi sinh (chỉ bổ sung khi cần phục hồi).
- Duy trì MLSS 2500–4000 mg/L (xả bùn thừa nếu quá cao).
- Theo dõi hiệu suất: COD, BOD giảm >70–80%, nitrat hóa bắt đầu.
Bước 3: Ổn định và theo dõi
- Khi chỉ số SV30 ổn định, bùn có cấu trúc floc tốt, nước trong, mùi giảm → hệ vi sinh đã ổn.
- Duy trì bằng cách bổ sung men vi sinh định kỳ (1 lần/tuần hoặc khi sự cố).
- Xử lý sự cố phổ biến:
- Bùn nổi (bulking): Thiếu DO, thiếu dinh dưỡng → tăng sục khí, bổ sung N/P.
- Vi sinh chết: pH thấp, độc tố → điều chỉnh pH, pha loãng nước thải.
- Tải sốc: Giảm lưu lượng tạm thời.
Lưu ý khi nuôi vi sinh xử lý nước thải
- Nước thải công nghiệp (thực phẩm, dệt nhuộm, giết mổ) thường cần men vi sinh đặc chủng (có chủng Bacillus, Pseudomonas, Nitrosomonas…).
- Nhiều nhà máy dùng kết hợp: bùn từ hệ thống khác + men vi sinh để tăng tốc.
- Thời gian nuôi nhanh nhất có thể chỉ 10–15 ngày nếu dùng men chất lượng cao và điều kiện tốt.
- Nên đo đạc hàng ngày (pH, DO, MLSS, SV30) và ghi nhật ký vận hành.
Nếu bạn đang gặp vấn đề cụ thể hay cần nuôi cấy vi sinh xử lý nước thải tại TPHCM (ví dụ: loại nước thải, bể hiếu khí hay kỵ khí, sự cố bùn nổi, chỉ số COD còn cao…), hãy cung cấp thêm thông tin để chúng tôi hướng dẫn chi tiết hơn nhé!
Công ty xử lý nước thải tại TPHCM
Nước thải Gia Phát cung cấp dịch vụ sửa chữa bảo trì hệ thống xử lý nước thải toàn diện tại TPHCM, cam kết trọn gói giá rẻ bảo hành uy tín. Quý vị liên hệ với số hotline trên website ngay hôm nay để được phục vụ tốt nhất.
Cảm ơn đã quan tâm theo dõi !