Đúng vậy, các cơ sở y tế và bệnh viện tại Việt Nam bắt buộc phải có hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn theo quy định pháp luật hiện hành. Đây là yêu cầu quan trọng để bảo vệ môi trường, ngăn ngừa lây lan mầm bệnh và đảm bảo sức khỏe cộng đồng, vì nước thải y tế chứa nhiều chất ô nhiễm đặc thù như vi khuẩn, virus, thuốc kháng sinh, hóa chất khử trùng, chất hữu cơ cao (BOD, COD), amoni, và các mầm bệnh nguy hiểm.
Quy chuẩn về xử lý nước thải áp dụng mới nhất
Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia áp dụng chính thức cho nước thải y tế là QCVN 28:2010/BTNMT (ban hành theo Thông tư 39/2010/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường). Quy chuẩn này vẫn đang được áp dụng rộng rãi (chưa có phiên bản thay thế mới như QCVN 28:2021/BYT hay tương tự được cập nhật chính thức).
- Quy định giá trị tối đa cho phép của các thông số ô nhiễm (pH, BOD₅, COD, TSS, Amoni, Tổng Coliforms, Salmonella, Shigella, Vibrio cholerae, v.v.).
- Có hai cột A và B:
- Cột A: Áp dụng khi xả trực tiếp ra nguồn nước dùng cho mục đích cấp nước sinh hoạt (nghiêm ngặt hơn).
- Cột B: Áp dụng khi xả vào nguồn nước không dùng cho cấp nước sinh hoạt, hoặc đấu nối vào hệ thống xử lý tập trung (phổ biến hơn với nhiều bệnh viện).
- Có hệ số K điều chỉnh theo quy mô bệnh viện:
- Bệnh viện ≥ 300 giường: K = 1,0 (nghiêm ngặt hơn).
- Bệnh viện < 300 giường hoặc phòng khám: thường K = 1,2.
Nếu vi phạm (nước thải đầu ra vượt chuẩn), bệnh viện có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định về bảo vệ môi trường (có thể lên đến hàng trăm triệu đồng, đình chỉ hoạt động).
Tại sao bệnh viện phải có hệ thống xử lý nước thải riêng?
Theo Luật Bảo vệ môi trường 2020 (Điều 62) và Thông tư liên tịch 58/2015/TTLT-BYT-BTNMT:
- Mọi cơ sở khám chữa bệnh (bệnh viện, phòng khám đa khoa, nha khoa, thẩm mỹ,…) phải có hệ thống thu gom và xử lý nước thải đồng bộ.
- Không được xả trực tiếp mà không xử lý.
- Hệ thống phải đảm bảo khử trùng (thường dùng Clo, Ozone hoặc UV) để tiêu diệt vi sinh vật gây bệnh.
Các công nghệ xử lý nước thải bệnh viện phổ biến và hiệu quả
Hầu hết các hệ thống hiện đại tại Việt Nam sử dụng công nghệ sinh học kết hợp khử trùng, đảm bảo đầu ra đạt QCVN 28:2010/BTNMT (cột A hoặc B). Dưới đây là một số công nghệ phổ biến:
- Công nghệ AAO (Anaerobic – Anoxic – Oxic): Xử lý kỵ khí, thiếu khí, hiếu khí để loại bỏ chất hữu cơ, nitơ, phốt pho. Thường kết hợp MBR (lọc màng) để tăng hiệu quả.
- Công nghệ AO hoặc MBBR: Phù hợp với bệnh viện vừa và nhỏ, chi phí thấp hơn nhưng vẫn đạt chuẩn cột A/B.
- Công nghệ MBR (Membrane Bioreactor): Lọc màng siêu nhỏ, loại bỏ gần như hoàn toàn vi khuẩn, hiệu suất cao (đạt cột A, thậm chí tái sử dụng nước tưới cây).
Dưới đây là hình ảnh minh họa một số hệ thống xử lý nước thải bệnh viện hiện đại (công nghệ AAO-MBR và quy trình xử lý điển hình) giúp bạn hình dung rõ hơn về cấu trúc và vận hành.
Lời khuyên thực tế khi lắp đặt hệ thống xử lý nước thải ý tế để đạt chuẩn
- Bệnh viện mới xây hoặc nâng cấp phải thiết kế hệ thống xử lý nước thải ngay từ đầu và được thẩm định môi trường.
- Các bệnh viện hiện hữu (nếu hệ thống cũ không đạt) cần nâng cấp khẩn trương.
- Nên chọn đơn vị tư vấn/thi công uy tín, có kinh nghiệm bệnh viện (ví dụ: các dự án tại BV Nhi Đồng TP.HCM, BV Nguyễn Tri Phương… đều đạt chuẩn cột A/B và tái sử dụng nước).
Nếu Qúy vị đang cần tư vấn cụ thể cho hệ thống xử lý nước thải bệnh viện hay phòng khám tại TP.HCM (về lưu lượng, chi phí ước tính, hoặc kiểm tra hệ thống hiện tại), hãy cung cấp thêm thông tin như quy mô giường bệnh, lưu lượng nước thải/ngày để các kỹ sư hỗ trợ chi tiết hơn nhé.
Cảm ơn đã quan tâm theo dõi !