Sổ tay vận hành hệ thống xử lý nước thải (hay còn gọi là nhật ký vận hành, quy trình vận hành hệ thống XLNT) là tài liệu bắt buộc theo quy định pháp luật Việt Nam, giúp theo dõi, ghi chép và quản lý quá trình vận hành hệ thống xử lý nước thải.
Theo Nghị định 08/2022/NĐ-CP (Điều 48), nhật ký vận hành phải ghi chép đầy đủ các nội dung: lưu lượng nước thải đầu vào/đầu ra, thông số đặc trưng (pH, BOD, COD, TSS…), lượng điện tiêu thụ, loại/lượng hóa chất sử dụng, lượng bùn thải phát sinh. Nhật ký phải bằng tiếng Việt và lưu giữ ít nhất 2 năm.

Vai trò và lợi ích của sổ tay hướng dẫn vận hành hệ thống xử lý nước thải
- Theo dõi hiệu suất hệ thống, phát hiện bất thường kịp thời (chết vi sinh, bùn nổi, mùi hôi…).
- Làm cơ sở báo cáo quan trắc môi trường, gia hạn giấy phép xả thải.
- Đánh giá hiệu quả làm việc của nhân viên vận hành.
- Minh chứng tuân thủ quy chuẩn (QCVN 40:2011/BTNMT về nước thải công nghiệp hoặc QCVN 14:2008/BTNMT về nước thải sinh hoạt).
Nội dung chính cần ghi chép trong sổ tay vận hành xử lý nước thải
Dưới đây là các mục cơ bản (có thể dạng sổ tay giấy hoặc file Excel/Word):
| Mục ghi chép | Chi tiết cần ghi |
| Thông tin chung | Tên hệ thống, ngày tháng, ca trực, người vận hành. |
| Lưu lượng nước thải | Đầu vào/đầu ra (m³/ngày), số đồng hồ cũ/mới. |
| Thông số chất lượng nước | pH, BOD, COD, TSS, Nitơ, Photpho (đầu vào và đầu ra). |
| Hóa chất sử dụng | Loại (PAC, Polymer, NaOH, Chlorine…), lượng sử dụng (kg/ngày). |
| Điện năng tiêu thụ | Công tơ điện độc lập, kWh/ngày. |
| Bùn thải | Lượng bùn phát sinh, vận chuyển, xử lý. |
| Thiết bị vận hành | Tình trạng máy bơm, thổi khí, khuấy trộn (bình thường/hư hỏng). |
| Sự cố/Bất thường | Mô tả vấn đề, nguyên nhân, cách khắc phục. |
| Quan trắc tự động (nếu có) | Dữ liệu từ trạm quan trắc liên tục. |
| Bảo dưỡng/sửa chữa | Công việc thực hiện, thời gian. |
Quy trình vận hành hệ thống XLNT cơ bản
- Chuẩn bị trước vận hành:
- Kiểm tra hệ thống điện, hóa chất, mức nước bể.
- Kiểm tra máy bơm, thổi khí, đường ống (không nghẹt rác).
- Khởi động hệ thống:
- Bật tủ điện, kiểm tra Ampe/Vol.
- Bật máy thổi khí, bơm hóa chất, bơm tuần hoàn (chế độ AUTO/ON).
- Theo dõi vi sinh (SV30, MLSS, F/M ratio).
- Theo dõi hàng ngày:
- Đo pH, SV30 ít nhất 1 lần/ca.
- Điều chỉnh lưu lượng khí, hóa chất nếu thông số bất thường.
- Ghi chép đầy đủ vào sổ tay.
- Kết thúc ca/Báo cáo:
- Xả bùn dư định kỳ.
- Báo cáo sự cố, lập báo cáo tháng/quý.

Dịch vụ thi công lắp đặt hệ thống xử lý nước thải
Nếu hệ thống của bạn thuộc nhà máy cụ thể hoặc cần tư vấn chuyên sâu, nên liên hệ đơn vị vận hành chuyên nghiệp để có sổ tay tùy chỉnh theo công nghệ (AAO, MBBR, MBR…). Nếu cần file PDF mẫu cụ thể hơn hoặc hỗ trợ lập sổ tay, hãy cung cấp thêm thông tin về loại nước thải!
Liên hệ với số hotline trên website ngay hôm nay để được các kỹ sư xử lý nước thải tư vấn chu đáo nhất.
Cảm ơn đã quan tâm theo dõi !