Chất lượng nước thải được đánh giá thông qua các chỉ tiêu quan trọng, trong đó hai thông số phổ biến nhất là BOD (Nhu cầu oxy sinh hóa) và COD (Nhu cầu oxy hóa học). Các chỉ số này phản ánh mức độ ô nhiễm và hỗ trợ việc lựa chọn công nghệ xử lý phù hợp.
Trong nội dung sau đây cũng chúng tôi tìm hiểu về BOD, COD và các cách đo lường hai chỉ số này trong xử lý nước thải.
Mục Lục
Định nghĩa BOD và COD xử lý nước thải
- BOD (Biochemical Oxygen Demand) là lượng oxy mà vi sinh vật hiếu khí cần để phân hủy các chất hữu cơ dễ bị oxy hóa trong nước. BOD thường được đo trong 5 ngày (BOD₅) hoặc tổng thời gian phản ứng đầy đủ (BODtotal), đơn vị là mg O₂/l.
- COD (Chemical Oxygen Demand) biểu thị lượng oxy cần thiết để oxy hóa toàn bộ hợp chất hữu cơ (cả dễ và khó phân hủy sinh học) bằng các chất oxy hóa mạnh như bicromat hoặc permanganat. COD cũng được tính bằng mg O₂/l.
Mối liên hệ giữa COD và BOD
- Giá trị COD luôn cao hơn BOD đối với cùng một mẫu nước thải.
- Tỷ lệ COD/BOD giúp đánh giá khả năng xử lý sinh học:
- Tỷ lệ gần 2:1 → nước thải dễ xử lý bằng phương pháp sinh học.
- Tỷ lệ lớn hơn 3:1 → nước thải chứa nhiều chất khó phân hủy, cần xử lý hóa lý hoặc hóa học bổ sung.
Phương pháp xác định COD
- Chuẩn độ: Dùng bicromat kali (K₂Cr₂O₇) trong môi trường axit sulfuric (H₂SO₄), có mặt xúc tác Ag₂SO₄. Dư lượng dicromat được xác định bằng chuẩn độ với muối Mohr.
- Trắc quang: Sử dụng bộ thuốc thử phản ứng trong lò nhiệt, đo mật độ quang học bằng quang kế để xác định COD (theo GOST 31859-2012).
Phương pháp xác định BOD
- Dựa trên quá trình tiêu thụ oxy của vi sinh vật trong điều kiện chuẩn (20°C, không ánh sáng, ủ trong 5 đến 20 ngày).
- So sánh nồng độ oxy hòa tan ban đầu và sau thời gian ủ để tính BOD.
Ý nghĩa và tiêu chuẩn giá trị COD và BOD
| Mức độ ô nhiễm | COD (mg/l) |
| Nhẹ | < 10 |
| Trung bình | 10–20 |
| Nặng | > 20 (đến 65+) |
- Nước uống: COD ≤ 5 mg/l
- Tiêu chuẩn xả thải:
- Vào nguồn nước sinh hoạt: COD ≤ 15 mg/l
- Vào nguồn nước giải trí: COD ≤ 30 mg/l
- Với thủy vực thủy sản: chưa quy định rõ COD, nhưng BOD₅ ≤ 2.1 mg/l và BODtotal ≤ 3.0 mg/l.
Ảnh hưởng của COD và BOD cao
- Tác động đến môi trường:
- Làm cạn kiệt oxy hòa tan trong nước → gây chết cá và sinh vật thủy sinh.
- Gây phú dưỡng, tạo điều kiện cho tảo độc phát triển, ảnh hưởng đến chất lượng nước.
- Khi ngấm vào đất, tích tụ chất độc hại, làm giảm độ màu mỡ.
- Tác động đến con người:
- Các chất độc như nitơ, phốt pho, kim loại nặng ảnh hưởng đến gan, thần kinh trung ương.
- Việc sử dụng nguồn nước nhiễm bẩn có thể gây ra các bệnh lý nguy hiểm.
Phân loại nước thải theo nguồn gốc
- Nước thải sinh hoạt:
- Thành phần đơn giản: chất hữu cơ (phân, nước tiểu, thức ăn thừa), vi khuẩn, chất tẩy rửa.
- BOD trung bình, dễ xử lý sinh học.
- Nước thải công nghiệp:
- Thành phần phức tạp, có thể chứa: phenol, chất hoạt động bề mặt, kim loại nặng.
- COD và BOD cao.
- Ví dụ:
- Nước thải ngành thực phẩm: BOD > 1000 mg/l.
- Ngành hóa chất: COD > 1500 mg/l.
Các phương pháp xử lý nhằm giảm BOD, COD
Các phương pháp chính:
- Cơ học: lưới chắn rác, bể lắng, bẫy cát.
- Hóa học: keo tụ, trung hòa.
- Hóa lý: tuyển nổi, hấp phụ, trao đổi ion.
- Sinh học: hiếu khí, yếm khí, màng sinh học, bùn hoạt tính.
Gợi ý:
- Với nước thải công nghiệp phức tạp, nên kết hợp các phương pháp trên để tăng hiệu quả.
- Để chọn công nghệ tối ưu, cần phân tích đầy đủ thành phần nước thải đầu vào và các chỉ tiêu như BOD, COD, SS, kim loại, v.v.
Dịch vụ lắp đặt hệ thống xử lý nước thải
Công ty Gia Phát cung cấp dịch vụ thi công lắp đặt hệ thống xử lý nước thải tại TPHCM và các tỉnh lân cận, cam kết dịch vụ trọn gói giá rẻ bảo hành uy tín dài lâu.
Liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay để nhận sự phục vụ tốt nhất.