Nên coi nước thải là tài nguyên thay vì chỉ xem là “chất thải” cần xử lý và xả bỏ. Đây là quan điểm ngày càng được công nhận trên thế giới và đang dần được áp dụng tại Việt Nam, phù hợp với kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững.
Theo Báo cáo của UNEP (Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc) và các tài liệu Việt Nam (như từ Bộ TN&MT, các bài báo môi trường), nước thải sau xử lý chứa nước, chất dinh dưỡng (N, P), năng lượng (biogas), và thậm chí kim loại có thể thu hồi – tất cả đều là “tài nguyên thứ cấp” quý giá.
Tầm quan trọng của xử lý nước thải
Ngoài mục tiêu chính là bảo vệ môi trường, giúp nguồn xả thải trước khi thải ra môi trường đạt các tiêu chuẩn về nước thải, xử lý nước thải còn giúp tái sử dụng nguồn nước thải sau xử lý, góp phần bảo vệ tài nguyên nước đang có nguy cơ cạn kiệt do hoạt động khai thác quá mức hiện nay.
Tại sao nên coi nước thải là tài nguyên?
Việc thay đổi tư duy này mang lại nhiều lợi ích thiết thực, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang đối mặt với khan hiếm nước (do biến đổi khí hậu, đô thị hóa, khai thác nước ngầm quá mức), ô nhiễm nguồn nước, và áp lực chi phí xử lý.
Bảo vệ và bổ sung nguồn nước sạch
- Nước thải chiếm tỷ lệ lớn lượng nước sử dụng (sinh hoạt ~70-80%, công nghiệp cao hơn). Nếu tái sử dụng, giảm khai thác sông, hồ, nước ngầm → bảo vệ hệ sinh thái và giảm xâm nhập mặn (ĐBSCL, Ninh Thuận).
- Ví dụ: Nhiều nước phát triển (Singapore, Israel) tái sử dụng >80% nước thải, coi đây là “nguồn nước quốc gia”.
Tiết kiệm chi phí kinh tế
- Giảm chi phí mua nước sạch đầu vào (đặc biệt công nghiệp).
- Giảm phí xả thải và xử lý (theo Nghị định 346/2025/NĐ-CP về phí BVMT).
- Thu hồi năng lượng (biogas từ kỵ khí) → tiết kiệm điện.
- Ở Việt Nam, doanh nghiệp áp dụng tái sử dụng (như The Grand Ho Tram Strip dùng MBR + RO) tiết kiệm hàng trăm triệu VND/năm.
Giảm ô nhiễm môi trường
- Giảm xả thải trực tiếp → bảo vệ sông ngòi, kênh rạch (TP.HCM, Đồng Nai).
- Thu hồi dinh dưỡng (N, P) từ bùn thải → làm phân bón hữu cơ, giảm phụ thuộc phân hóa học.
Hỗ trợ phát triển bền vững và kinh tế tuần hoàn
- Phù hợp Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh, Luật Bảo vệ môi trường 2020, Luật Tài nguyên nước 2023 (khuyến khích tái sử dụng).
- Tăng giá trị thương hiệu (doanh nghiệp xanh), thu hút đầu tư.
Thực tế hoạt động xử lý nước thải hiện nay
- Tiềm năng lớn: Mỗi năm Việt Nam thải >3.650 triệu m³ nước thải sinh hoạt, chỉ ~15% được xử lý đúng cách. Nếu tái sử dụng, có thể bổ sung hàng trăm triệu m³ nước/năm.
- Ứng dụng thực tế:
- Khu công nghiệp, resort (The Grand Ho Tram Strip tái dùng cho tưới cây, làm mát).
- Công nghiệp (Heineken, LG Electronics hướng tới zero discharge hoặc tái sử dụng cao).
- Đô thị: Tái dùng cho tưới cây, rửa đường, cảnh quan (dự án thí điểm TP.HCM, Đà Nẵng).
- Công nghệ phổ biến: MBR + RO (KOCH – USA), UF, than hoạt tính → nước đầu ra đạt tái sử dụng (tưới tiêu, công nghiệp, thậm chí gián tiếp sinh hoạt).
- Chính sách hỗ trợ: Nghị định 54/2015/NĐ-CP (ưu đãi tái sử dụng), Dự thảo Luật Tài nguyên nước sửa đổi (bắt buộc lộ trình tái sử dụng), và các chương trình kinh tế tuần hoàn.
Thách thức và giải pháp tái tạo tài nguyên nước sau xử lý
- Thách thức: Nhận thức còn hạn chế (xem nước thải là “bẩn”), chi phí đầu tư ban đầu cao (MBR/RO đắt), lo ngại sức khỏe (nếu tái dùng sinh hoạt trực tiếp).
- Giải pháp:
- Xây dựng tiêu chuẩn tái sử dụng rõ ràng (Việt Nam đang đề xuất dựa trên WHO, Úc, Mỹ).
- Hỗ trợ tài chính (ưu đãi thuế, vay ưu đãi).
- Tuyên truyền và thí điểm (tái dùng cho tưới cây, công nghiệp trước).
- Áp dụng công nghệ module (Johkasou, MBBR + RO) cho quy mô nhỏ.
Tóm lại, nên coi nước thải là tài nguyên vì nó không chỉ giải quyết khan hiếm nước mà còn mang lại lợi ích kinh tế, môi trường và xã hội lâu dài. Tại TP.HCM với mật độ đô thị cao và nguồn nước mặt bị ô nhiễm, việc áp dụng tái sử dụng (đặc biệt ở khu công nghiệp, chung cư) là xu hướng tất yếu và cần thiết.
Liên hệ với dịch vụ xử lý nước thải tại TPHCM ngay hôm nay để được tư vấn các giải pháp xử lý nước thải đạt chuẩn với giá thành ưu đãi nhất.