Tài nguyên nước thải tại vùng Vịnh (cụ thể là Vịnh Hạ Long – di sản thiên nhiên thế giới ở Quảng Ninh, Việt Nam) đang được nhìn nhận theo hướng kinh tế tuần hoàn, coi nước thải là nguồn tài nguyên có thể thu hồi nước sạch, năng lượng (biogas), dinh dưỡng (N, P) sau xử lý, thay vì chỉ là chất thải gây ô nhiễm.
Tuy nhiên, hiện trạng vẫn chủ yếu tập trung vào xử lý để giảm ô nhiễm do vịnh là khu vực nhạy cảm, với các hoạt động du lịch, đô thị ven bờ và nuôi trồng thủy sản.
Trong nội dung sau đây cùng chúng tôi tìm hiểu về xử lý nước thải bền vững – Tài nguyên nước thải tại vùng Vịnh ven biển.
Hiện trạng xử lý nước thải tại vùng Vịnh Hạ Long (cập nhật 2025-2026)
Nguồn thải chính:
- Nước thải sinh hoạt từ đô thị ven bờ (Hạ Long, Cẩm Phả, Vân Đồn, Quảng Yên): Tỷ lệ thu gom và xử lý chỉ khoảng 48-60% (mục tiêu 65% đến 2025, 100% dài hạn).
- Nước thải từ tàu du lịch (khoảng 500 tàu, phát sinh ~500 m³/ngày chưa xử lý trước đây): Đã cải thiện với 100% tàu lắp hệ thống xử lý dầu-nước và nước thải (theo quy định 2014-2019), nhưng vẫn cần nâng cấp.
- Nước thải từ nuôi trồng thủy sản, cảng biển, và rác thải trôi nổi (phao xốp, nhựa): Gây ô nhiễm cục bộ, đặc biệt mùa mưa.
Ô nhiễm: Nước thải chưa xử lý làm suy giảm chất lượng nước vịnh, ảnh hưởng san hô, hệ sinh thái, và du lịch. UNESCO từng khuyến nghị siết chặt quản lý chất thải (các năm 2003-2023).
Thu gom và xử lý nước thải: Tỉnh Quảng Ninh triển khai Dự án Thoát nước và xử lý nước thải TP. Hạ Long (xây 3 nhà máy mới công suất 37.800 m³/ngày), lắp trạm quan trắc tự động ven bờ, sử dụng công nghệ Jokaso (Nhật Bản) tại điểm tham quan và tàu du lịch. Đợt cao điểm thu gom rác (2024-2025) đã dọn hàng nghìn m³ rác trôi nổi.
Tiềm năng coi nước thải là tài nguyên
- Thu hồi nước tái sử dụng: Nước thải sau xử lý đạt chuẩn (QCVN 14:2025/BTNMT hoặc cao hơn) có thể tái dùng cho tưới cây, rửa đường, làm mát (giảm khai thác nước mặt vịnh).
- Thu hồi năng lượng: Áp dụng kỵ khí (UASB/EGSB) để sản xuất biogas từ chất hữu cơ cao trong nước thải đô thị/ du lịch → phát điện hoặc đốt sưởi (tiết kiệm 30-50% năng lượng nhà máy xử lý nước thải).
- Thu hồi dinh dưỡng: Bùn thải (digestate) giàu N-P → làm phân bón hữu cơ cho nông nghiệp ven vịnh.
- Lợi ích bền vững: Giảm GHG, bảo vệ di sản (UNESCO đánh giá cao nỗ lực 2023), hỗ trợ du lịch xanh, phù hợp Chiến lược tăng trưởng xanh 2021-2030.
Thách thức và giải pháp xử lý nước thải ven biển
Thách thức: Tỷ lệ xử lý thấp ở khu dân cư cũ, biến động lưu lượng từ du lịch, chi phí cao cho công nghệ tái sử dụng (MBR + RO).
Giải pháp:
- Đẩy mạnh dự án Jokaso/Uniship cho tàu và điểm tham quan.
- Quan trắc tự động 41 điểm + 2 trạm ven bờ.
- Hợp tác quốc tế (JICA, IUCN) hỗ trợ công nghệ và kinh phí.
- Tuyên truyền cộng đồng, cấm nhựa dùng một lần trên tàu.
Công ty xử lý nước thải tại Quảng Ninh toàn diện
Tóm lại, vùng Vịnh Hạ Long đang chuyển dịch mạnh mẽ từ “xử lý thải” sang “thu hồi tài nguyên” từ nước thải, với mục tiêu 100% xử lý đạt chuẩn và tái sử dụng một phần. Đây là mô hình tốt cho các vịnh khác ở Việt Nam (như Vịnh Bắc Bộ).
Nếu quý vị cần chi tiết về dự án xử lý nước thải cụ thể (như Jokaso tại vịnh) hoặc so sánh với vùng khác, liên hệ với dịch vụ xử lý nước thải tại Quảng Ninh ngay hôm nay để được hỗ trợ nhé!