Máy thổi khí là thiết bị quan trọng trong hệ thống xử lý nước thải, giúp cung cấp oxy cho vi sinh vật hiếu khí phân hủy chất hữu cơ, là công đoạn quan trong trong xử lý nước thải sinh học. Máy thổi khí hoạt động không hiệu quả dẫn đến làm giảm hiệu suất xử lý ảnh hưởng đến chất lượng nước thải sau xử lý.
Việc sửa chữa máy thổi khí hệ thống xử lý nước thải cần thực hiện đúng quy trình để tránh hư hỏng nặng hơn, đặc biệt với các loại phổ biến như Roots blower (cánh quạt ba thùy) hoặc centrifugal blower.
Các lỗi và cách sửa chữa máy thổi khí trong hệ thống xử lý nước thải
Các lỗi thường gặp và cách khắc phục sơ bộ máy thổi khí
Dưới đây là bảng tóm tắt các sự cố phổ biến ở máy thổi khí trong trạm xử lý nước thải (WWTP), dựa trên kinh nghiệm thực tế từ các đơn vị sửa chữa tại Việt Nam:
- Máy không hoạt động / không quay:
- Nguyên nhân: Mất điện/sụt áp, hỏng motor (chập, bó, nước vào), dây đai curoa trượt hoặc đứt, cầu chì nổ, cánh quạt bị kẹt (do gỉ sét, dị vật, lâu không chạy).
- Khắc phục: Kiểm tra nguồn điện và cầu chì trước. Quay thử trục bằng tay (nếu cứng → cần tháo vệ sinh). Kiểm tra và căng/thay dây đai. Nếu motor hỏng → liên hệ thợ sửa hoặc thay.
- Lưu lượng khí yếu / tụt áp:
- Nguyên nhân: Van bị đóng/tắc, lọc gió bẩn, dây đai trượt, cánh quạt mòn hoặc bị chạm, áp suất hệ thống đường ống cao.
- Khắc phục: Mở van, vệ sinh/thay lọc gió. Căng dây đai. Kiểm tra và làm sạch cánh quạt.
- Tiếng ồn lớn / rung lắc bất thường:
- Nguyên nhân: Vòng bi (ổ bi) mòn, bu lông lỏng, cánh quạt mất cân bằng hoặc va đập, nền móng không chắc.
- Khắc phục: Siết chặt bu lông, cân chỉnh hoặc thay vòng bi. Kiểm tra cân bằng động cánh quạt nếu cần.
- Nhiệt độ máy tăng cao / quá nhiệt:
- Nguyên nhân: Thiếu dầu/mỡ, lọc gió bẩn, tải quá lớn, môi trường nóng.
- Khắc phục: Kiểm tra và bổ sung/thay dầu (thường dùng dầu bánh răng độ nhớt 220 hoặc 320 tùy mùa). Vệ sinh lọc gió.
- Chảy dầu / rò rỉ dầu:
- Nguyên nhân: Gioăng/phớt (seal) hỏng, mức dầu quá cao, mắt thăm dầu vỡ.
- Khắc phục: Xả bớt dầu xuống mức 2/3 mắt thăm. Thay gioăng, oring, phớt chịu nhiệt (lên đến 200°C). Lắp chặt lại.
- Không khí thoát ra ngoài:
- Nguyên nhân: Van một chiều hỏng, đường ống rò, gioăng kín kém.
- Khắc phục: Kiểm tra và thay van, siết chặt đường ống.
Lưu ý an toàn: Luôn ngắt điện, để máy nguội hoàn toàn trước khi sửa. Sử dụng dụng cụ chuyên dụng khi tháo lắp để tránh làm hỏng chi tiết chính xác như rotor.
Quy trình bảo dưỡng và sửa chữa định kỳ máy thổi khí
Bảo dưỡng tốt giúp giảm tần suất sửa chữa lớn. Thực hiện theo lịch sau (dành cho hầu hết roots blower):
- Hàng tháng: Vệ sinh hoặc thay bông lọc gió. Kiểm tra mức dầu/mỡ, siết bu lông, kiểm tra rung/ồn.
- 3 tháng/lần: Thay dầu máy thổi khí (xả dầu cũ, đổ dầu mới đúng độ nhớt). Bơm mỡ cho vòng bi motor (nếu máy dùng mỡ một bên). Kiểm tra dây đai curoa.
- 6-12 tháng hoặc khi cần: Kiểm tra van an toàn, van một chiều. Đại tu nếu máy chạy lâu năm (thay vòng bi, gioăng, rotor nếu mòn).
Quy trình sửa chữa máy thổi khí cho hệ thống xử lý nước thải
- Khảo sát hiện trạng máy (kiểm tra rung, nhiệt, áp suất, tiếng ồn).
- Ngắt điện, tháo máy ra khỏi hệ thống.
- Tháo rời các bộ phận (sử dụng dụng cụ chuyên dụng), vệ sinh sạch sẽ bằng dầu.
- Kiểm tra hư hỏng: rotor, cánh quạt, vòng bi, phớt, gioăng, trục.
- Thay thế linh kiện hỏng (nên dùng chính hãng hoặc tương đương chất lượng cao).
- Lắp ráp, căn chỉnh khe hở tiêu chuẩn giữa rotor và vỏ máy (rất quan trọng để tránh chạm).
- Bơm mỡ/thay dầu mới.
- Lắp lại hệ thống, chạy thử không tải 1-2 giờ, kiểm tra áp suất, lưu lượng, nhiệt độ, độ ồn và rung.
- Nghiệm thu và bàn giao.
Nếu máy là loại cũ (như Heywel, Anlet, Tsurumi, Kaeser, Longtech…), nên kiểm tra block thổi khí (head) trước vì đây là bộ phận dễ mòn nhất.
Chú ý khi sửa chữa máy thổi khí cho hệ thống xử lý nước thải
- Tự sửa nhỏ: Chỉ nên làm các bước kiểm tra điện, vệ sinh lọc gió, căng dây đai, bổ sung dầu nếu quý vị có kinh nghiệm kỹ thuật môi trường.
- Sửa lớn (tháo máy, thay rotor/vòng bi): Nên gọi đơn vị chuyên sửa chữa hệ thống xử lý nước thải để tránh hỏng thêm.
- Về chi phí: Bảo dưỡng định kỳ rẻ hơn nhiều so với đại tu (có thể thay thế mới nếu hỏng nặng).
Để nắm rõ hơn về triệu chứng (máy không chạy, kêu to, tụt áp, chảy dầu…),và các lỗi và phương pháp đánh giá khắc phục liên quan. Quý vị có thể tìm hiểu thông tin qua nội dung bài viết về dịch vụ sửa chữa bảo trì hệ thống xử lý nước thải tại TPHCM để rõ hơn.
Cảm ơn đã quan tâm theo dõi!