Bể tách rác thô hay còn gọi là giỏ tách rác, rọ lọc rác hoặc song chắn rác thô là hạng mục xử lý sơ bộ quan trọng hàng đầu trong hệ thống xử lý nước thải quán ăn, nhà hàng. Đây là công đoạn đầu tiên giúp loại bỏ các loại chất thải rắn có kích thước lớn trước khi nước thải đi vào bể tách mỡ và các công trình xử lý tiếp theo.
Nếu không có bể tách rác thô, toàn bộ hệ thống xử lý nước thải rất dễ gặp tình trạng tắc nghẽn, phát sinh mùi hôi và giảm hiệu quả vận hành.

Bể tách rác thô trong hệ thống xử lý nước thải quán ăn, nhà hàng
Trong nước thải nhà hàng, quán ăn thường chứa nhiều rác hữu cơ như thức ăn thừa, xương cá, rau củ, túi ni lông, khăn giấy, vỏ hải sản hoặc các vật thể nhỏ phát sinh từ khu vực sơ chế và rửa chén. Các loại rác này nếu đi trực tiếp vào hệ thống sẽ gây nghẹt đường ống, kẹt bơm chìm, làm giảm khả năng hoạt động của bể tách mỡ cũng như tăng tải cho công trình xử lý sinh học phía sau. Vì vậy, việc lắp đặt bể tách rác thô là yêu cầu gần như bắt buộc đối với mọi hệ thống xử lý nước thải bếp ăn công nghiệp, nhà hàng, quán ăn hoặc căn tin.
Chức năng của bể tách rác thô
Bể tách rác thô có chức năng chính là giữ lại các loại chất rắn kích thước lớn trước khi nước thải đi vào công đoạn xử lý tiếp theo. Nhờ đó, hệ thống có thể giảm đáng kể lượng TSS ngay từ đầu nguồn, hạn chế hiện tượng lắng cặn trong đường ống và giảm chi phí bảo trì thiết bị.
Ngoài ra, bể tách rác còn giúp bảo vệ bơm nước thải, hạn chế hư hỏng cánh bơm do dị vật gây ra. Đây cũng là giải pháp giúp tăng tuổi thọ cho bể tách mỡ, bể điều hòa và hệ thống sinh học như AAO, MBBR hoặc Aerotank.
Đối với các quán ăn có lượng khách lớn, công đoạn tách rác thô càng quan trọng vì lượng thức ăn dư thừa phát sinh mỗi ngày rất cao. Nếu không xử lý tốt từ đầu, dầu mỡ và rác hữu cơ sẽ nhanh chóng phân hủy gây mùi hôi khó chịu, ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh.
Vị trí lắp đặt bể tách rác thô
Thông thường, bể tách rác thô được lắp đặt ngay sau hố thu nước thải từ khu vực bếp, sàn rửa hoặc khu sơ chế thực phẩm. Nước thải sẽ chảy tự nhiên qua giỏ lọc rác hoặc song chắn rác trước khi đi vào bể tách mỡ.
Quy trình điển hình thường gồm:
Thu gom nước thải → bể tách rác thô → bể tách mỡ → hố ga trung gian → bể điều hòa → hệ thống xử lý sinh học → khử trùng → xả thải.
Việc bố trí đúng vị trí giúp hạn chế rác đi sâu vào hệ thống và thuận tiện cho quá trình vệ sinh định kỳ.
Các loại bể tách rác thô phổ biến cho hệ thống xử lý nước thải
Giỏ hoặc rọ tách rác thô
Đây là dạng phổ biến nhất cho quán ăn và nhà hàng quy mô nhỏ đến trung bình. Giỏ lọc thường được gia công bằng inox SUS304 nhằm chống ăn mòn và dễ vệ sinh. Kích thước lỗ lọc dao động từ 5–20 mm tùy lưu lượng và loại nước thải.
Ưu điểm của loại này là chi phí thấp, dễ tháo lắp và dễ vệ sinh hàng ngày. Người vận hành chỉ cần nhấc giỏ rác lên để đổ bỏ phần rác thô bị giữ lại.
Song chắn rác thô
Song chắn rác thường dùng cho hệ thống có lưu lượng lớn như bếp ăn công nghiệp hoặc nhà hàng quy mô lớn. Khoảng cách giữa các thanh chắn thường từ 10–30 mm. Song chắn được lắp nghiêng khoảng 45–70 độ để dễ thu gom rác.
Loại này có độ bền cao, khả năng chịu tải tốt và phù hợp với hệ thống xử lý nước thải hoạt động liên tục.
Ngăn lọc rác tích hợp trong bể tách mỡ
Nhiều bể tách mỡ hiện nay được thiết kế tích hợp ngăn đầu tiên để giữ rác thô. Giải pháp này giúp tiết kiệm diện tích lắp đặt và giảm chi phí đầu tư. Tuy nhiên, cần vệ sinh thường xuyên để tránh tắc nghẽn và phát sinh mùi.
Nguyên lý hoạt động của bể tách rác thô
Nguyên lý hoạt động của bể tách rác khá đơn giản. Nước thải từ khu vực bếp sẽ chảy qua lưới lọc hoặc song chắn rác. Các loại rác có kích thước lớn sẽ bị giữ lại, trong khi nước và các hạt nhỏ hơn tiếp tục đi qua hệ thống.
Phần rác thô được thu gom thủ công định kỳ, thông thường từ 1–2 lần mỗi ngày tùy quy mô hoạt động của quán ăn. Việc vệ sinh thường xuyên giúp hạn chế mùi hôi và đảm bảo dòng chảy ổn định.
Lưu ý khi thiết kế bể tách rác thô cho hệ thống XLNT quán ăn
Khi thiết kế bể tách rác thô cần tính toán dựa trên lưu lượng nước thải thực tế. Các quán ăn khoảng 50–100 chỗ ngồi thường cần giỏ lọc có công suất xử lý khoảng 2–5 m³/h.
Vật liệu được sử dụng phổ biến nhất là inox SUS304 nhờ khả năng chống gỉ tốt trong môi trường nước thải có dầu mỡ và hóa chất tẩy rửa. Ngoài ra, cần thiết kế nắp mở thuận tiện để dễ vệ sinh và bảo trì.
Bể tách rác thô nên kết hợp cùng bể tách mỡ để tăng hiệu quả xử lý. Đây là hai công trình gần như không thể thiếu trong hệ thống xử lý nước thải nhà hàng, quán ăn.
Trong quá trình vận hành, cần vệ sinh giỏ rác thường xuyên, tránh để rác tồn đọng lâu ngày gây phân hủy sinh học và phát sinh mùi hôi khó chịu.
Quy trình xử lý nước thải quán ăn điển hình
Một hệ thống xử lý nước thải quán ăn tiêu chuẩn thường bao gồm các công đoạn:
- Thu gom nước thải từ khu bếp và khu rửa.
- Bể tách rác thô hoặc giỏ lọc rác.
- Bể tách mỡ 3 ngăn.
- Hố ga hoặc bể điều hòa lưu lượng.
- Hệ thống xử lý sinh học như AAO, MBBR hoặc Aerotank.
- Bể lắng và khử trùng.
- Xả thải đạt quy chuẩn môi trường theo QCVN 14:2023/BTNMT.
Việc đầu tư đúng công đoạn tách rác thô ngay từ đầu sẽ giúp toàn bộ hệ thống xử lý nước thải vận hành ổn định, giảm chi phí bảo trì và nâng cao tuổi thọ thiết bị. Đây là giải pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả rất lớn đối với mọi quán ăn, nhà hàng và bếp ăn công nghiệp hiện nay.

Dịch vụ sửa chữa bảo trì hệ thống xử lý nước thải tại TPHCM
Công ty sửa chữa bảo trì hệ thống xử lý nước thải nhanh Không Đạt tại TPHCM, cam kết xử lý sự cố nhanh dứt diểm, có bảo hành hỗ trợ vận hành sau sửa chữa.
Liên hệ với số hotline trên website hôm nay để được phục vụ chu đáo nhất!