DO (Dissolved Oxygen) là thông số quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả xử lý nước thải sinh học hiếu khí. Khi nồng độ oxy hòa tan trong bể sinh học thấp hơn nhu cầu của vi sinh vật, quá trình phân hủy chất hữu cơ, oxy hóa amoni và duy trì hoạt động của hệ vi sinh sẽ bị ảnh hưởng.
Trong thực tế vận hành, sự cố DO thấp thường xuất hiện tại bể Aerotank, bể MBBR, bể hiếu khí trong công nghệ AAO hoặc các ngăn xử lý sinh học có sử dụng hệ thống phân phối khí.
Cần kiểm tra hệ thống? Liên hệ để tư vấn và báo giá. 
Dấu hiệu nhận biết sự cố DO thấp trong hệ thống xử lý nước thải
Một số dấu hiệu có thể nhận biết tại hiện trường:
- Bọt khí phân phối không đều, một số khu vực trong bể gần như không có khí.
- Bùn hoạt tính có màu sẫm, xuất hiện mùi hôi hoặc mùi bùn yếm khí.
- Nước trong bể sinh học có hiện tượng sủi khí yếu dù máy thổi khí vẫn hoạt động.
- COD đầu ra tăng, hiệu quả xử lý chất hữu cơ giảm.
- Amoni đầu ra tăng cao do quá trình nitrat hóa bị hạn chế.
- Bùn sinh học lắng kém, xuất hiện hiện tượng bùn nổi hoặc bùn có cấu trúc bất thường.
- DO tại các vị trí đo trong cùng một bể chênh lệch lớn.
Cần lưu ý rằng máy thổi khí đang chạy không đồng nghĩa với việc oxy hòa tan trong nước đạt yêu cầu. Có những hệ thống máy thổi khí vẫn hoạt động liên tục nhưng DO chỉ đạt 0,3–0,5 mg/L do lưu lượng khí thực tế không đủ, hệ thống phân phối khí bị tắc hoặc tải lượng hữu cơ vượt khả năng cấp oxy.
Do đó, khi phát hiện DO thấp, cần kiểm tra đồng thời thiết bị cấp khí, điều kiện thủy lực và tải lượng ô nhiễm thay vì chỉ điều chỉnh thời gian chạy máy.

Ngưỡng DO phù hợp cho từng công nghệ xử lý nước thải
Mức DO cần duy trì phụ thuộc vào công nghệ xử lý, tải lượng hữu cơ, yêu cầu xử lý nitơ, mật độ vi sinh và đặc điểm thiết kế của từng bể.
Một số khoảng DO tham khảo trong quá trình vận hành:
| Công đoạn | DO tham khảo |
| Bể Aerotank xử lý BOD | 2–3 mg/L |
| Bể MBBR hiếu khí | 2–4 mg/L |
| Bể hiếu khí AAO | 2–3 mg/L |
| Bể SBR trong pha hiếu khí | 2–3 mg/L |
| Vùng thiếu khí Anoxic | Thường dưới 0,5 mg/L |
| Vùng kỵ khí Anaerobic | Cần duy trì điều kiện gần như không có oxy hòa tan |
Các giá trị trên chỉ mang tính tham khảo kỹ thuật, không phải giới hạn bắt buộc cho mọi công trình. Khi vận hành thực tế cần căn cứ vào tải lượng BOD, amoni, yêu cầu đầu ra, khả năng truyền oxy và đặc tính hệ vi sinh.
Đặc biệt, đối với hệ thống có yêu cầu xử lý amoni, việc duy trì DO cần được quan tâm nhiều hơn so với hệ thống chỉ tập trung xử lý chất hữu cơ.
Trong trường hợp DO duy trì ở mức 0,5–1 mg/L, vi sinh vật dị dưỡng vẫn có thể tiếp tục phân hủy một phần chất hữu cơ, nhưng quá trình nitrat hóa thường bị ảnh hưởng rõ rệt. Nếu tình trạng kéo dài, amoni đầu ra có thể tăng dù bể vẫn có bùn và máy thổi khí vẫn hoạt động.
Các nguyên nhân chính khiến DO trong bể sinh học giảm thấp
Máy thổi khí không đủ lưu lượng hoặc áp lực
Đây là nguyên nhân cần kiểm tra đầu tiên khi hệ thống xử lý nước thải xuất hiện tình trạng DO thấp.
Một số hệ thống sử dụng máy thổi khí được lựa chọn theo công suất danh định nhưng không đánh giá đầy đủ áp lực làm việc thực tế, chiều sâu bể, tổn thất áp lực đường ống và khả năng truyền oxy của đĩa phân phối khí.
Khi áp lực đường ống tăng cao hoặc máy hoạt động ngoài điểm làm việc phù hợp, lưu lượng khí thực tế có thể giảm đáng kể.
Các vị trí cần kiểm tra:
- Áp suất đầu đẩy của máy thổi khí.
- Nhiệt độ máy khi hoạt động liên tục.
- Tình trạng dây curoa, lọc gió và van một chiều.
- Độ kín của hệ thống đường ống khí.
- Van khóa và van điều tiết khí.
- Lưu lượng khí thực tế cấp vào từng bể.
Đối với máy thổi khí dạng Roots, cần đặc biệt chú ý áp suất đầu đẩy. Nếu áp lực tăng bất thường, nguyên nhân có thể đến từ đường ống bị nghẹt, đĩa phân phối khí tắc hoặc van chưa mở hoàn toàn.
Không nên tự ý tăng áp lực bằng cách điều chỉnh van khi chưa kiểm tra giới hạn làm việc của máy, vì có thể gây quá tải động cơ và làm giảm tuổi thọ thiết bị.
Đĩa phân phối khí bị tắc nghẽn
Sau một thời gian vận hành, đĩa phân phối khí có thể bị đóng cặn, bám bùn, tích tụ khoáng chất hoặc tắc nghẽn do chất lượng nước thải đầu vào.
Khi đó, khí không thể phân phối đồng đều trên toàn bộ diện tích đáy bể. Một số đĩa vẫn hoạt động bình thường trong khi những đĩa khác gần như không có khí.
Dấu hiệu nhận biết:
- Bọt khí tập trung tại một số vị trí.
- Có vùng nước ít chuyển động hoặc không có bọt khí.
- Áp lực đường ống tăng so với thời điểm ban đầu.
- DO đo tại các vị trí trong bể chênh lệch đáng kể.
Giải pháp xử lý:
- Kiểm tra trực tiếp từng nhánh đường ống phân phối khí.
- Đóng mở van từng khu vực để xác định nhánh bị nghẹt.
- Kiểm tra tình trạng màng EPDM hoặc silicone của đĩa phân phối khí.
- Vệ sinh hoặc thay thế đĩa bị tắc, rách hoặc biến dạng.
- Kiểm tra lại hệ thống phân phối khí sau khi lắp đặt.
Đối với các bể MBBR, cần kiểm tra thêm tình trạng giá thể có tập trung thành cụm hoặc cản trở sự phân phối khí hay không. Giá thể di chuyển không đều có thể tạo ra những vùng thiếu oxy cục bộ.
Tải lượng hữu cơ đầu vào tăng đột biến
Đây là nguyên nhân thường gặp tại các hệ thống xử lý nước thải sản xuất, nhà hàng, chế biến thực phẩm và các cơ sở có chế độ sản xuất không ổn định.
Khi COD hoặc BOD đầu vào tăng đột ngột, lượng oxy cần thiết cho quá trình phân hủy sinh học cũng tăng theo.
Nếu hệ thống cấp khí được thiết kế theo tải lượng ban đầu, máy thổi khí có thể không còn đáp ứng đủ nhu cầu oxy trong điều kiện tải cao.
Ví dụ:
Một hệ thống xử lý nước thải có lưu lượng 20 m³/ngày, được thiết kế cho tải lượng COD đầu vào 400 mg/L.
Tải lượng COD ban đầu:
20 × 400 / 1.000 = 8 kg COD/ngày.
Khi nồng độ COD tăng lên 800 mg/L, tải lượng COD sẽ tăng thành:
20 × 800 / 1.000 = 16 kg COD/ngày.
Như vậy, tải lượng hữu cơ tăng gấp đôi trong khi hệ thống cấp khí vẫn giữ nguyên. DO có thể giảm nhanh nếu khả năng truyền oxy không đủ bù cho nhu cầu oxy tăng thêm.
Giải pháp thực tế:
- Kiểm tra COD đầu vào tại thời điểm DO giảm.
- Kiểm tra lưu lượng nước thải theo giờ, không chỉ dựa vào lưu lượng trung bình ngày.
- Điều chỉnh lưu lượng bơm cấp vào bể sinh học nếu có bể điều hòa đủ dung tích.
- Kiểm soát việc xả nước thải sản xuất có nồng độ ô nhiễm cao.
- Xem xét bổ sung hoặc cải thiện công đoạn tiền xử lý.
- Tính toán lại nhu cầu oxy và khả năng cấp khí nếu tải lượng tăng thường xuyên.
Không nên giải quyết tình trạng tăng tải hữu cơ kéo dài chỉ bằng cách bật thêm máy thổi khí mà không đánh giá lại tổng thể công suất hệ thống.
Nồng độ bùn hoạt tính quá cao
Nồng độ bùn trong bể sinh học tăng quá mức có thể làm tăng nhu cầu oxy và gây cản trở quá trình truyền oxy trong nước.
Khi MLSS quá cao, mật độ sinh khối lớn khiến nhu cầu oxy của vi sinh tăng. Đồng thời, nước có thể trở nên đặc hơn, làm giảm hiệu quả phân phối và truyền oxy.
Một số hệ thống có hiện tượng bùn tích tụ lâu ngày nhưng không kiểm soát lượng bùn dư. Điều này khiến thể tích bể bị chiếm dụng, tải trọng bùn tăng và hiệu quả xử lý suy giảm.
Giải pháp:
- Đo MLSS hoặc xác định nồng độ bùn bằng phương pháp phù hợp.
- Thực hiện kiểm tra SV30 để đánh giá khả năng lắng.
- Kiểm tra lượng bùn dư và tốc độ tích tụ bùn.
- Điều chỉnh chế độ xả bùn phù hợp với tuổi bùn và tải lượng xử lý.
- Không xả bùn quá nhiều làm giảm đột ngột lượng vi sinh trong hệ thống.
Cần phân biệt giữa bùn quá nhiều và bùn hoạt tính có hoạt lực kém. Hai tình trạng này có thể cùng gây ra hiệu quả xử lý thấp nhưng cần phương án xử lý khác nhau.
Hệ thống phân phối khí không đồng đều
Một số công trình có máy thổi khí đủ công suất nhưng DO tại các khu vực trong bể vẫn thấp do thiết kế hoặc bố trí đường ống phân phối khí chưa hợp lý.
Các nguyên nhân thường gặp:
- Đường ống khí chính có đường kính không phù hợp.
- Các nhánh phân phối khí có tổn thất áp lực khác nhau.
- Không có van điều chỉnh lưu lượng cho từng nhánh.
- Đĩa phân phối khí bố trí không đều.
- Đường ống lắp đặt bị võng, đọng nước hoặc tích tụ cặn.
Giải pháp là kiểm tra sơ đồ đường ống, áp lực từng nhánh và mức độ phân phối khí thực tế. Trong một số trường hợp, cần cải tạo lại đường ống chính, chia lại các nhánh hoặc bổ sung van cân bằng khí.
Đây là giải pháp thường mang lại hiệu quả rõ rệt hơn so với việc thay máy thổi khí có công suất lớn hơn.
Nhiệt độ nước thải tăng cao
Nhiệt độ ảnh hưởng đến khả năng hòa tan oxy trong nước và hoạt động của hệ vi sinh.
Khi nhiệt độ nước tăng, khả năng hòa tan oxy giảm. Đồng thời, tốc độ chuyển hóa sinh học có thể thay đổi, làm nhu cầu oxy của hệ thống tăng hoặc biến động.
Đối với các nhà máy có nước thải sản xuất nóng, nước thải sau công đoạn rửa thiết bị hoặc nước thải chế biến thực phẩm, cần kiểm tra nhiệt độ trước khi đưa vào bể sinh học.
Nếu nhiệt độ đầu vào quá cao, cần xem xét:
- Bổ sung thời gian lưu tại bể điều hòa.
- Kiểm soát nguồn nước thải nóng.
- Làm nguội trước khi đưa vào công đoạn sinh học khi cần thiết.
- Đánh giá lại khả năng truyền oxy và hoạt lực của hệ vi sinh.
Hệ thống bị ảnh hưởng bởi hóa chất độc hoặc chất ức chế vi sinh
Một nguyên nhân ít được chú ý là nước thải đầu vào chứa hóa chất có khả năng ức chế hoạt động của vi sinh vật.
Các chất tẩy rửa có tính kiềm hoặc axit mạnh, dung môi hữu cơ, chất sát khuẩn, kim loại nặng và một số hóa chất sản xuất có thể gây ảnh hưởng đến hệ sinh học.
Trong trường hợp này, DO có thể không giảm theo quy luật thông thường. Thậm chí DO có thể tăng do hoạt động tiêu thụ oxy của vi sinh suy giảm, nhưng hiệu quả xử lý COD và amoni lại giảm.
Vì vậy, không được kết luận rằng DO cao đồng nghĩa với hệ thống đang xử lý tốt.
Khi nghi ngờ có chất ức chế vi sinh, cần kiểm tra pH, đặc tính nước thải, lịch sử sử dụng hóa chất và đánh giá hoạt lực sinh học. Có thể cần thực hiện thử nghiệm độc tính hoặc thử nghiệm khả năng phân hủy sinh học trước khi đưa ra phương án xử lý.
Quy trình kiểm tra và khắc phục sự cố DO thấp tại hiện trường
Khi DO giảm bất thường, nên thực hiện theo trình tự để tránh thay thế thiết bị hoặc điều chỉnh vận hành không cần thiết.
Bước kiểm tra thiết bị cấp khí
Trước tiên, xác nhận máy thổi khí có đang hoạt động đúng thông số hay không.
Các nội dung cần kiểm tra:
- Dòng điện động cơ.
- Áp lực khí đầu đẩy.
- Tiếng ồn và độ rung của máy.
- Nhiệt độ máy và động cơ.
- Tình trạng lọc gió.
- Tình trạng van và đường ống khí.
Nếu máy hoạt động nhưng áp lực thấp, cần kiểm tra rò rỉ hoặc khả năng cấp khí của thiết bị.
Nếu áp lực cao bất thường nhưng lượng khí phân phối trong bể yếu, cần ưu tiên kiểm tra tắc nghẽn đường ống và đĩa phân phối khí.
Bước kiểm tra DO tại nhiều vị trí
Không nên chỉ đo DO tại một điểm cố định.
Đối với bể Aerotank hoặc MBBR, nên đo tại các vị trí đầu bể, giữa bể và cuối bể. Nếu bể có chiều sâu lớn hoặc phân vùng phân phối khí, nên kiểm tra thêm các vị trí đại diện theo chiều sâu khi điều kiện cho phép.
Kết quả đo giúp xác định:
- DO thấp đồng đều trên toàn bể: có thể thiếu tổng lượng oxy cấp.
- DO thấp cục bộ: có thể phân phối khí không đều.
- DO đầu bể thấp nhưng cuối bể cao: cần kiểm tra tải lượng và hướng cấp nước, cấp khí.
- DO biến động mạnh theo thời gian: cần kiểm tra lưu lượng đầu vào và chế độ hoạt động của máy thổi khí.
Cần sử dụng máy đo DO được hiệu chuẩn phù hợp, vệ sinh đầu dò và chờ giá trị ổn định trước khi ghi nhận.
Bước kiểm tra tải lượng và chất lượng nước đầu vào
- Đo DO cần kết hợp với việc kiểm tra các thông số như COD, pH, nhiệt độ, lưu lượng và amoni.
- Nếu COD đầu vào tăng đột biến, cần đánh giá lại tải lượng hữu cơ thực tế.
- Nếu pH biến động mạnh, cần kiểm tra khả năng ảnh hưởng đến hệ vi sinh.
- Nếu nhiệt độ cao, cần đánh giá khả năng hòa tan oxy.
- Nếu DO thấp đồng thời amoni tăng, cần kiểm tra thêm khả năng nitrat hóa và điều kiện hoạt động của vi sinh vật tự dưỡng.
Bước điều chỉnh chế độ cấp khí
Sau khi xác định nguyên nhân, có thể điều chỉnh chế độ vận hành máy thổi khí.
Một số phương án:
- Tăng thời gian hoạt động của máy thổi khí.
- Chuyển từ chế độ chạy ngắt quãng sang chạy liên tục trong giai đoạn khắc phục.
- Bố trí luân phiên hai máy nếu hệ thống có máy dự phòng.
- Điều chỉnh van phân phối khí giữa các nhánh.
- Vệ sinh hoặc thay thế đĩa phân phối khí.
Việc tăng lượng khí cần được theo dõi bằng kết quả DO thực tế, không nên điều chỉnh theo cảm tính.
Nếu DO đã đạt yêu cầu nhưng vẫn tiếp tục cấp khí quá mức, doanh nghiệp có thể phải chịu chi phí điện cao hơn mà không cải thiện đáng kể hiệu quả xử lý.
Cách xử lý DO thấp theo từng công nghệ sinh học
Đối với hệ thống Aerotank
- Khi DO thấp trong bể Aerotank, cần ưu tiên kiểm tra máy thổi khí, đĩa phân phối khí, MLSS và tải lượng hữu cơ.
- Nếu toàn bộ bể đều thiếu oxy, cần đánh giá tổng lượng oxy yêu cầu so với lượng oxy thực tế truyền vào nước.
- Nếu DO chỉ thấp ở một số khu vực, nên kiểm tra lại hệ thống phân phối khí thay vì tăng công suất toàn bộ máy thổi khí.
- Đối với hệ thống có tải lượng biến động theo ca sản xuất, nên sử dụng bể điều hòa để hạn chế tình trạng nước thải có nồng độ ô nhiễm cao đi vào bể sinh học trong thời gian ngắn.
Đối với hệ thống MBBR
Đối với công nghệ MBBR, oxy không chỉ phục vụ vi sinh lơ lửng mà còn cần đáp ứng nhu cầu của lớp màng sinh học bám trên bề mặt giá thể.
Khi DO thấp, cần kiểm tra:
- Khả năng chuyển động của giá thể.
- Mật độ giá thể trong bể.
- Khả năng phân phối khí tại đáy bể.
- Tình trạng giá thể tập trung thành cụm.
- Lượng bùn sinh học tích tụ trong bể.
Nếu giá thể quá dày hoặc phân phối khí không hợp lý, có thể xuất hiện vùng thiếu oxy bên trong khối giá thể.
Giải pháp không nhất thiết là tăng lượng giá thể. Cần kiểm tra tỷ lệ lấp đầy, thiết kế hệ thống chắn giá thể và khả năng khuấy trộn trước khi điều chỉnh.
Đối với hệ thống AAO
- Trong công nghệ AAO, cần phân biệt rõ DO thấp tại bể hiếu khí và DO cao tại bể thiếu khí.
- Bể Anoxic cần duy trì điều kiện thiếu oxy để vi khuẩn khử nitrat sử dụng nguồn carbon chuyển hóa NO3- thành khí nitơ.
- Nếu DO từ bể hiếu khí theo dòng tuần hoàn nội bộ đưa ngược về bể Anoxic quá nhiều, hiệu quả khử nitrat có thể giảm do oxy hòa tan cạnh tranh với quá trình sử dụng nitrat.
- Vì vậy, không nên tăng DO toàn hệ thống một cách đồng loạt.
- Cần kiểm soát DO tại bể hiếu khí, lưu lượng tuần hoàn nội bộ và mức độ cuốn khí sang ngăn thiếu khí. Đối với bể Anoxic, cần duy trì khuấy trộn nhưng hạn chế cấp khí trực tiếp.
Đối với hệ thống SBR
Ở công nghệ SBR, DO cần được kiểm soát theo từng pha vận hành.
- Trong pha hiếu khí, cần đảm bảo oxy đáp ứng nhu cầu xử lý BOD và nitrat hóa. Trong pha thiếu khí, cần ngừng cấp khí và duy trì khuấy trộn phù hợp.
- Nếu DO thấp trong pha hiếu khí, cần kiểm tra thời gian sục khí, tải lượng đầu vào, công suất máy thổi khí và tình trạng phân phối khí.
- Nếu DO giảm quá nhanh khi vừa ngừng sục khí, cần xem xét tải lượng hữu cơ và hoạt lực sinh học. Tuy nhiên, không thể chỉ dựa vào tốc độ giảm DO để kết luận hệ vi sinh đang tốt hay xấu.
- Với hệ thống SBR có tải lượng biến động, nên ghi nhận DO theo thời gian trong từng chu kỳ để xác định thời điểm nhu cầu oxy tăng cao nhất.
Những sai lầm thường gặp khi xử lý sự cố DO thấp
Tăng công suất máy thổi khí ngay khi thấy DO thấp
- Đây là cách xử lý nhanh nhưng không phải lúc nào cũng đúng. Nếu nguyên nhân là đĩa phân phối khí bị tắc, tăng công suất máy có thể làm áp lực tăng cao nhưng không cải thiện đáng kể lượng oxy truyền vào nước.
Chỉ đo DO tại một vị trí
- Một điểm đo không thể đại diện cho toàn bộ bể. Hệ thống có thể xuất hiện vùng thiếu oxy cục bộ dù DO trung bình tương đối tốt.
Không kiểm tra tải lượng COD đầu vào
- Nếu tải lượng hữu cơ tăng gấp đôi, hệ thống có thể thiếu oxy dù thiết bị không có bất kỳ hư hỏng nào.
Tăng sục khí quá mức trong toàn bộ hệ thống AAO
- Việc cấp khí quá nhiều có thể làm tăng DO trong ngăn Anoxic, gây ảnh hưởng đến quá trình khử nitrat và làm tăng chi phí điện.
Bổ sung vi sinh khi chưa xác định nguyên nhân
- Không phải mọi sự cố DO thấp đều do thiếu vi sinh. Nếu nguyên nhân là máy thổi khí yếu hoặc đĩa phân phối khí bị nghẹt, bổ sung vi sinh sẽ không giải quyết được vấn đề cốt lõi.
Không theo dõi DO sau khi khắc phục
- Sau khi sửa chữa thiết bị hoặc điều chỉnh chế độ cấp khí, cần đo lại DO và theo dõi các chỉ tiêu đầu ra. Việc chỉ nhìn thấy bọt khí xuất hiện trở lại không đủ cơ sở để kết luận hệ thống đã hoạt động bình thường.
Giải pháp kiểm soát DO ổn định và tiết kiệm điện
Để hạn chế sự cố DO thấp tái diễn, doanh nghiệp nên xây dựng chế độ kiểm tra và ghi nhận thông số vận hành định kỳ.
Một số giải pháp có thể áp dụng:
- Đo DO hằng ngày tại các vị trí đại diện trong bể hiếu khí.
- Theo dõi áp lực khí và dòng điện máy thổi khí.
- Vệ sinh lọc gió và kiểm tra máy theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Kiểm tra định kỳ đĩa phân phối khí và đường ống.
- Kiểm soát lưu lượng và tải lượng nước thải đầu vào.
- Duy trì nồng độ bùn phù hợp với công nghệ.
- Kiểm soát lượng bùn dư và tránh tích tụ bùn trong bể.
- Theo dõi COD, amoni và TSS đầu ra để đánh giá hiệu quả thực tế.
Đối với hệ thống có tải lượng thay đổi theo thời gian, có thể cân nhắc lắp đặt biến tần cho máy thổi khí để điều chỉnh lưu lượng khí theo nhu cầu thực tế. Tuy nhiên, việc sử dụng biến tần cần phù hợp với đặc tính máy, động cơ và giới hạn vận hành của thiết bị.
Nếu hệ thống có điều kiện đầu tư cao hơn, có thể xem xét cảm biến DO kết hợp bộ điều khiển tự động để điều chỉnh lượng khí cấp vào bể. Với các hệ thống nhỏ, timer, van điều tiết và chế độ vận hành luân phiên có thể là phương án đơn giản, dễ sửa chữa và tiết kiệm chi phí hơn.
Mục tiêu không phải duy trì DO càng cao càng tốt mà là cấp đủ oxy theo nhu cầu xử lý, bảo đảm chất lượng nước đầu ra và tránh tiêu hao điện năng không cần thiết.
Khi nào cần cải tạo hệ thống xử lý nước thải do DO thấp kéo dài?
Nếu đã kiểm tra máy thổi khí, đường ống, đĩa phân phối khí và điều chỉnh chế độ vận hành nhưng DO vẫn không đạt yêu cầu, cần đánh giá lại khả năng đáp ứng của toàn bộ hệ thống.
Một số dấu hiệu cho thấy công trình có thể cần cải tạo:
- Máy thổi khí phải hoạt động liên tục nhưng DO vẫn thấp.
- Tải lượng COD thực tế cao hơn đáng kể so với thiết kế ban đầu.
- Bể sinh học có thể tích quá nhỏ so với lưu lượng và tải lượng xử lý.
- Hệ thống phân phối khí không còn phù hợp với cấu hình bể.
- Đĩa phân phối khí xuống cấp trên diện rộng.
- Nồng độ amoni đầu ra cao kéo dài dù đã duy trì điều kiện hiếu khí.
- Công suất sản xuất tăng nhưng hệ thống xử lý không được nâng cấp.
Phương án cải tạo có thể bao gồm thay máy thổi khí, bổ sung máy dự phòng, cải tạo đường ống khí, thay thế đĩa phân phối khí, bố trí lại hệ thống cấp khí hoặc tăng cường công đoạn tiền xử lý.
Đối với một số công trình, cần tính toán lại nhu cầu oxy theo tải lượng BOD, COD và amoni thực tế. Từ đó xác định lưu lượng khí, áp lực làm việc, hiệu suất truyền oxy và công suất động cơ phù hợp.
Không nên lựa chọn máy thổi khí chỉ dựa trên công suất kW. Hai máy có cùng công suất động cơ nhưng lưu lượng và áp lực làm việc có thể khác nhau đáng kể.
Việc cải tạo hệ thống xử lý nước thải cần dựa trên số liệu khảo sát thực tế để tránh đầu tư thiết bị quá lớn, làm tăng chi phí điện và không giải quyết đúng nguyên nhân.

Dịch vụ sửa chữa bảo trì hệ thống xử lý nước thải tại TPHCM
Sự cố DO thấp khi vận hành hệ thống xử lý nước thải có thể xuất phát từ thiết bị cấp khí, hệ thống phân phối khí, tải lượng ô nhiễm, nồng độ bùn hoặc điều kiện hoạt động của hệ vi sinh.
Để xử lý triệt để, cần kiểm tra theo trình tự từ máy thổi khí, đường ống, đĩa phân phối khí đến chất lượng nước đầu vào và các thông số sinh học trong bể.
Đặc biệt, cần phân biệt tình trạng thiếu oxy toàn bể với hiện tượng phân phối khí không đồng đều. Đây là hai nguyên nhân có cách xử lý khác nhau và ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí cải tạo.
Đối với các hệ thống xử lý nước thải đang vận hành không ổn định, việc khảo sát, đo DO nhiều vị trí, đánh giá tải lượng và kiểm tra thiết bị là cơ sở để lựa chọn phương án sửa chữa phù hợp. Khắc phục đúng nguyên nhân không chỉ giúp duy trì hiệu quả xử lý mà còn hạn chế chi phí điện, kéo dài tuổi thọ thiết bị và giảm nguy cơ nước thải đầu ra vượt giới hạn.